Ψευδάργυρος: Ο ρόλος του, τα οφέλη και η επιστημονική τεκμηρίωση στη συμπληρωματική χορήγηση

Ημ/νία: Δεκεμβρίου 02, 2025
Κατηγορία: Υγεία και Ομορφιά

Ο ψευδάργυρος (Zn) αποτελεί ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο, ζωτικό για εκατοντάδες ενζυμικές αντιδράσεις και βασικές λειτουργίες του οργανισμού. Συμμετέχει στη σύνθεση DNA, στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στην επούλωση πληγών, στη γονιμότητα, στη γευστική αίσθηση και σε μηχανισμούς αντιοξειδωτικής προστασίας. Η επάρκειά του είναι θεμελιώδης, ιδιαίτερα σε άτομα με αυξημένες ανάγκες, όπως παιδιά, ηλικιωμένοι, αθλητές και άτομα με χρόνιες παθήσεις.

Παρότι ο ψευδάργυρος προσλαμβάνεται κυρίως μέσω της διατροφής (κόκκινο κρέας, θαλασσινά, ξηροί καρποί, όσπρια), οι σύγχρονες διατροφικές συνήθειες, η μειωμένη βιοδιαθεσιμότητα από φυτικές πηγές και η αυξημένη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφών οδηγούν συχνά σε οριακή ανεπάρκεια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συμπληρωματική χορήγηση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

1. Φυσιολογικός ρόλος του ψευδαργύρου

Ο ψευδάργυρος αποτελεί συν-παράγοντα σε περισσότερα από 300 ένζυμα που ρυθμίζουν:

• Τη σύνθεση DNA και RNA

• Τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό

• Τη λειτουργία των Τ-λεμφοκυττάρων

• Τη μεταγραφή γονιδίων

• Την επούλωση ιστών

• Τον μεταβολισμό πρωτεϊνών και υδατανθράκων

Στο ανοσοποιητικό, ο ψευδάργυρος είναι κρίσιμος για την ωρίμανση των ανοσοκυττάρων και για την αντιική άμυνα, κυρίως μέσω ρύθμισης της Th1/Th2 ισορροπίας και της αντιοξειδωτικής σταθερότητας των κυτταρικών μεμβρανών.

2. Επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη της συμπληρωματικής χορήγησης

2.1 Ενίσχυση του ανοσοποιητικού

Πληθώρα μελετών δείχνει ότι η επαρκής πρόσληψη ψευδαργύρου μειώνει τη διάρκεια και τη βαρύτητα των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού.
Τα δισκία ψευδαργύρου σε μορφή lozenges έχουν συσχετιστεί με μείωση κατά 33–40% της διάρκειας του κοινού κρυολογήματος όταν λαμβάνονται εντός των πρώτων 24 ωρών.

2.2 Επούλωση πληγών και δερματική υγεία

Ο ψευδάργυρος υποστηρίζει την επιθηλιοποίηση, τον πολλαπλασιασμό των κερατινοκυττάρων και τον σχηματισμό κολλαγόνου.
Η συμπληρωματική χορήγηση έχει δοκιμαστεί με θετικά αποτελέσματα σε:

• έλκη πίεσης

• δερματίτιδες

• ακμή (λόγω ρύθμισης της φλεγμονής και της σμηγματόρροιας)

2.3 Γονιμότητα και ορμονική ισορροπία

Στους άνδρες, ο ψευδάργυρος συμβάλλει στη σωστή σπερματογένεση και στην ορμονική ισορροπία (τεστοστερόνη).
Η χαμηλή πρόσληψη σχετίζεται με μειωμένη κινητικότητα και ποιότητα σπέρματος.

2.4 Αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδης δράση

Ο ψευδάργυρος σταθεροποιεί τις κυτταρικές μεμβράνες και μειώνει το οξειδωτικό στρες, συμβάλλοντας στη μείωση χρόνιας φλεγμονής και στην προστασία από εκφυλιστικές παθήσεις.

2.5 Νευρολογική και γνωστική λειτουργία

Συμμετέχει στη νευροδιαβίβαση και στη λειτουργία NMDA υποδοχέων. Οριακή ανεπάρκεια μπορεί να σχετίζεται με διαταραχές συγκέντρωσης και διάθεσης.

3. Μορφές ψευδαργύρου στα συμπληρώματα – Βιοδιαθεσιμότητα

Οι συνηθέστερες μορφές είναι:

• Γλυκινικός ψευδάργυρος (Zinc bisglycinate) – υψηλή βιοδιαθεσιμότητα, ήπια στο στομάχι.

• Κιτρικός ψευδάργυρος (Zinc citrate) – καλή απορρόφηση, κατάλληλος για καθημερινή χρήση.

• Γλυκονικός ψευδάργυρος – συχνός σε αναβράζοντα και lozenges.

• Οξείδιο του ψευδαργύρου – χαμηλότερη απορρόφηση.

Οι μορφές χηλικού τύπου (π.χ. bisglycinate) παρουσιάζουν συνήθως καλύτερη ανοχή και απορρόφηση.

4. Δοσολογία και ασφάλεια

4.1 Προτεινόμενες δόσεις

• Ενήλικες: 8–11 mg/ημέρα από τη διατροφή ή συμπληρώματα χαμηλής δόσης.

• Για θεραπευτική χρήση (π.χ. κρυολόγημα): 20–40 mg/ημέρα για σύντομο χρονικό διάστημα, πάντα με καθοδήγηση επαγγελματία υγείας.

4.2 Παρενέργειες και προφυλάξεις

Η υπερβολική πρόσληψη (>40 mg/ημέρα μακροχρόνια) μπορεί να προκαλέσει:

• ναυτία

• ερεθισμό στομάχου

• μείωση απορρόφησης χαλκού

• ανοσολογική καταστολή σε υπερδοσολογία

Συνιστάται λήψη με φαγητό για καλύτερη ανοχή.

5. Ποιοι ωφελούνται περισσότερο από συμπληρωματική λήψη;

• Άτομα με χαμηλή πρόσληψη σε πρωτεΐνες/θαλασσινά

• Χορτοφάγοι ή vegans (λόγω φυτικών αναστολέων όπως τα φυτικά οξέα)

• Ηλικιωμένοι

• Άτομα με χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα

• Άτομα με δερματολογικά προβλήματα (ακμή, δερματίτιδα)

• Γυναίκες σε περίοδο εγκυμοσύνης/θηλασμού (με ιατρική σύσταση)

• Αθλητές με αυξημένες ανάγκες

6. Αλληλεπιδράσεις

Ο ψευδάργυρος μπορεί να αλληλεπιδράσει με:

• αντιβιοτικά (τετρακυκλίνες, κινολόνες)

• σίδηρο και χαλκό (ανταγωνισμός στην απορρόφηση)

• διουρητικά τύπου θειαζίδης

Απαιτείται χορήγηση με χρονική απόσταση όταν συνδυάζεται με άλλα μέταλλα.

Συμπέρασμα

Ο ψευδάργυρος αποτελεί θεμελιώδες ιχνοστοιχείο με εκτεταμένο ρόλο σε ανοσολογικές, δερματικές, μεταβολικές και αναπαραγωγικές λειτουργίες. Η συμπληρωματική χορήγησή του, ιδιαίτερα σε άτομα υψηλού κινδύνου ή σε περιόδους αυξημένων αναγκών, μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη, εφόσον γίνεται στο πλαίσιο ισορροπημένης διατροφής και με την καθοδήγηση επαγγελματία υγείας.

Δες τα ειδικά συμπληρώματα ψευδαργύρου κάνοντας κλικ ΕΔΩ παράλαβε από ένα φαρμακείο της επιλογής σου χωρίς μεταφορικά και με τις συμβουλές του φαρμακοποιού σύμφωνα με τις ανάγκες σου.