Η cyberchondria ένα σύγχρονο ψυχολογικό φαινόμενο.

Ημ/νία: Ιανουαρίου 05, 2026
Κατηγορία: Υγεία και Ομορφιά

Η cyberchondria*  είναι ένα σύγχρονο ψυχολογικό φαινόμενο κατά το οποίο η συχνή ή επαναλαμβανόμενη αναζήτηση ιατρικών πληροφοριών στο διαδίκτυο οδηγεί σε αυξημένο άγχος για την υγεία. Αντί η διαδικτυακή αναζήτηση να μειώνει την ανησυχία, τελικά την ενισχύει και δημιουργεί ψυχολογικό δυσφορία ή υπερβολική ανησυχία σχετικά με την υγεία του ατόμου.

Η cyberchondria δεν αποτελεί απλά φυσιολογική αναζήτηση πληροφοριών, αλλά μια αναζητητική συμπεριφορά που σχετίζεται με υψηλά επίπεδα ανησυχίας, δυσλειτουργικό άγχος και δυσφορία. Η συμπεριφορά αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο φάσμα του άγχους για την υγεία, σχετιζόμενη με έννοιες όπως η υστερία υγείας και η υποχονδρίαση, αλλά έχει ξεχωριστά χαρακτηριστικά καθώς πηγάζει από την ψηφιακή αναζήτηση.

Ψυχολογικός Μηχανισμός και Σχέση με το Άγχος Υγείας

Η cyberchondria συνδέεται στενά με το άγχος υγείας (health anxiety). Πολλές μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα άγχους υγείας είναι πιο πιθανό να κάνουν επαναλαμβανόμενες αναζητήσεις πληροφοριών για συμπτώματα και ασθένειες στο διαδίκτυο. Αυτή η συμπεριφορά με τη σειρά της αυξάνει το ίδιο το άγχος τους, δημιουργώντας έναν κύκλο που ενισχύει την ανησυχία αντί να την μειώνει.

Συστηματικές αναλύσεις δείχνουν ισχυρή συσχέτιση μεταξύ cyberchondria και άγχους υγείας (με συντελεστή συσχέτισης r περίπου 0,62), υποδηλώνοντας σημαντική θετική σχέση μεταξύ της τάσης για διαδικτυακή αναζήτηση και της ανησυχίας για την υγεία.

Επιπλέον, μελέτες επιβεβαιώνουν ότι άτομα με υψηλότερη υγειονομική ανησυχία αναφέρουν μεγαλύτερη δυσφορία και άγχος κατά και μετά από αναζητήσεις συμπτωμάτων στο διαδίκτυο συγκριτικά με άτομα με χαμηλότερη ανησυχία.

Πώς Αναπτύσσεται η Cyberchondria

Ο κύριος μηχανισμός περιλαμβάνει:

• Αναζήτηση συμπτωμάτων στο διαδίκτυο με την προσδοκία να προσφέρει καθησυχαστική πληροφόρηση.

• Εμφάνιση πληροφορίας με υπερβολικά ή σπάνια ιατρικά αποτελέσματα, τα οποία συνδέουν κοινά συμπτώματα με σοβαρές ασθένειες.

• Αύξηση ανησυχίας και άγχους όταν οι πληροφορίες ερμηνεύονται ως ενδεικτικές σοβαρών προβλημάτων υγείας.

• Επαναληπτική συμπεριφορά αναζήτησης σε μια προσπάθεια να μειωθεί το άγχος, το οποίο όμως στην πραγματικότητα αυξάνεται περαιτέρω

Η διαδικασία αυτή συχνά οδηγεί σε έναν κύκλο άγχους και επαναλαμβανόμενης αναζήτησης, αντί σε μια απλή διαδικτυακή αναζήτηση πληροφοριών.

Παράγοντες που Ενισχύουν τη Cyberchondria

Πολλαπλές μελέτες έχουν εντοπίσει παράγοντες που σχετίζονται με υψηλότερα επίπεδα cyberchondria:

Υψηλότερο άγχος υγείας και προϋπάρχουσες ανησυχίες για την υγεία. 

Σωματικά συμπτώματα και παρατεταμένη ενασχόληση με διαδικτυακές αναζητήσεις. 

Προσωπικά ή οικογενειακά ιστορικά ασθενειών, που ενισχύουν τον φόβο και την ανάγκη για λεπτομερείς πληροφορίες.

Χρήση κινητών τηλεφώνων και κοινωνικών δικτύων με αυξημένο συνολικό χρόνο σύνδεσης, που διευκολύνει την επαναληπτική αναζήτηση.

Συνέπειες της Cyberchondria

Η cyberchondria μπορεί να έχει πολύπλευρες συνέπειες:

Ψυχολογικές Συνέπειες

• Ενίσχυση άγχους και ανησυχίας που μπορεί να επηρεάσουν την καθημερινή λειτουργικότητα.

• Επαναλαμβανόμενο άλυτο άγχος, το οποίο μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στη γενική ευεξία.

Συνέπειες στη Χρήση Υπηρεσιών Υγείας

Μια πρόσφατη μελέτη σε ενηλίκους έδειξε ότι η σοβαρότητα της cyberchondria σχετίζεται με εντατικότερη χρήση υπηρεσιών υγείας — ακόμα κι όταν δεν υπάρχει ανάλογη ανάγκη, εκτός από μειωμένη τάση για εμβολιασμό σε κάποιες περιπτώσεις.

Συνέπειες στην Ερμηνεία Συμπτωμάτων

Η υπερβολική αναζήτηση μπορεί να εξηγεί ή να μεγεθύνει φυσιολογικά συμπτώματα ως σοβαρές παθολογικές καταστάσεις, οδηγώντας σε παραπλανητικές ανησυχίες και επικίνδυνες συμπεριφορές.

Διαχείριση και Πρόληψη

1. Ψηφιακή Υγεία και Κριτική Ανάγνωση Πηγών

• Εκπαίδευση του κοινού στο πώς να αναζητά αξιόπιστες ιατρικές πληροφορίες και να αξιολογεί πηγές αυθεντικότητας (π.χ., επίσημοι οργανισμοί υγείας).

• Αποφυγή αυτοδιάγνωσης βασισμένης μόνο σε μη επιστημονικές ιστοσελίδες.

2. Ψυχολογική Υποστήριξη

Μελέτες δείχνουν ότι θεραπείες γνωσιακής συμπεριφοράκής (CBT) που στοχεύουν το άγχος υγείας μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα της cyberchondria. 

3. Περιορισμός της Επαναληπτικής Αναζήτησης

• Θέσπιση ορίων για τον χρόνο αναζήτησης

• Εστίαση σε αξιόπιστες πληροφορίες

• Αναζήτηση επαγγελματικής ιατρικής συμβουλής όταν υπάρχει πραγματική ανησυχία

Συμπεράσματα

Η cyberchondria αποτελεί ένα σύγχρονο, ψηφιακά ενισχυμένο φαινόμενο άγχους για την υγεία που αναδύεται ως αποτέλεσμα της υπερβολικής και επαναλαμβανόμενης αναζήτησης ιατρικών πληροφοριών στο διαδίκτυο. Αν και η πρόσβαση σε ψηφιακές πηγές μπορεί να προσφέρει σημαντική γνώση, η ανεξέλεγκτη και μη κριτική χρήση της μπορεί να ενισχύσει το άγχος και να οδηγήσει σε δυσλειτουργικές συμπεριφορές, με επιπτώσεις τόσο στην ψυχική όσο και στην πρακτική χρήση υπηρεσιών υγείας.

Έγκυρη ενημέρωση, σωστή ψηφιακή παιδεία και συνεργασία με επαγγελματίες υγείας μπορούν να μετριάσουν τον κύκλο άγχους που χαρακτηρίζει αυτό το φαινόμενο — και να βοηθήσουν το κοινό να χρησιμοποιήσει τις διαδικτυακές πληροφορίες με ασφαλή και εποικοδομητικό τρόπο.

*Ο όρος Cyberchondria δεν έχει καθιερωμένη, επίσημη μονολεκτική μετάφραση στα ελληνικά στην ιατρική ή ψυχολογική ορολογία. Στην ελληνική βιβλιογραφία και στον επιστημονικό λόγο χρησιμοποιούνται κυρίως περιγραφικές αποδόσεις.

Πιο αποδεκτές αποδόσεις στα ελληνικά

Οι πιο σωστές και επιστημονικά «ασφαλείς» αποδόσεις είναι:

• Κυβερνοϋποχονδρία
  (η πιο διαδεδομένη απόδοση, χρησιμοποιείται σε επιστημονικά κείμενα και μεταφράσεις)

• Ψηφιακή υποχονδρία

• Διαδικτυακή υποχονδρία

• Άγχος υγείας που προκαλείται από διαδικτυακή αναζήτηση